Lịch sử yoga và Pilates tại Việt Nam: từ thập niên 1960 đến làn sóng reformer

Group in white T-shirts doing a warrior pose on yoga mats beside a hotel pool.

Written by

in

Tóm tắt: Yoga đã lặng lẽ có mặt ở Việt Nam ít nhất từ thập niên 1960, rồi lớn mạnh sau năm 2000 nhờ các phòng gym và các liên đoàn yoga. Ngày nay, cứ mỗi tháng 6, hàng nghìn người lại rộn ràng cùng tập chung trong Ngày Quốc tế Yoga. Pilates đến muộn hơn nhưng bùng nổ sau Covid, nhất là các lớp tập trên máy reformer ở Sài Gòn và Hà Nội, và từ năm 2025 Việt Nam đã có ngày hội riêng mang tên Pilates Day Vietnam.

Bài viết này do team Ōmni Space ở Thảo Điền thực hiện. Năm 2017, chúng tôi mở trung tâm thiền nổi đầu tiên ở Việt Nam, tại Hà Nội, và nhiều vị khách ghé qua bể nổi cũng là những người tập yoga hay Pilates. Vì thế, chúng tôi muốn kể lại thật trung thực chặng đường của hai bộ môn này trên đất Việt: những mốc thời gian kiểm chứng được, những con số có nguồn rõ ràng, và nói thẳng chỗ nào tư liệu vẫn còn mỏng manh.

Những ngày đầu của yoga ở Việt Nam

Những bước chân đầu tiên của yoga trên đất Việt gần như không để lại dấu vết trên giấy. Một trang yoga trong nước cho biết yoga vào Việt Nam từ thập niên 1960, khi người ta tập tự phát, lặng lẽ theo từng nhóm nhỏ. Trường Cán bộ quản lý Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ viết rằng yoga đến Việt Nam “từ rất sớm”, nhưng suốt nhiều năm liền vẫn chưa được nhiều người biết đến.

Nhóm phụ nữ lớn tuổi tập múa quạt đỏ trên lối đi rợp bóng cây ở Hà Nội
Dưới hàng cây rợp bóng bên hồ Hà Nội, những chiếc quạt đỏ xòe ra nhịp nhàng: thói quen vận động theo nhóm ở công viên đã có từ trước khi xuất hiện phòng tập yoga. Ảnh: AlfredBoc, Wikimedia Commons, Public domain.

Trang lịch sử của một câu lạc bộ yoga có nhắc tên một số thầy dạy yoga ở Sài Gòn trong khoảng thập niên 1950 đến 1970. Trang này cũng cho rằng cách thở trong yoga đã thấm vào một số phương pháp dưỡng sinh của Việt Nam. Chúng tôi chưa tìm được nguồn thứ hai để đối chiếu những tên tuổi và mối liên hệ ấy, nên tạm thời chưa đưa vào bài. Nếu bạn còn giữ sách báo cũ, tư liệu hay ký ức gia đình từ thời đó, chúng tôi rất mong được nghe bạn kể.

Từ phòng gym đến liên đoàn (2000–2020)

Sau năm 2000, yoga dần trở nên quen thuộc với người thành phố, theo chân các chuỗi phòng tập lớn. California Fitness & Yoga có mặt tại Việt Nam từ năm 2007. Tháng 5/2023, chuỗi này công bố đầu tư 25 triệu USD để nâng cấp các câu lạc bộ ở Hà Nội và TP.HCM, đồng thời mở thêm các phòng Yoga Plus ở Sài Gòn.

Huấn luyện viên yoga người Việt cũng bắt đầu xách vali ra nước ngoài làm việc. Năm 2015, Tuổi Trẻ News đưa tin một công ty ở TP.HCM đang chuẩn bị đưa hơn 100 huấn luyện viên yoga Việt Nam sang Nhật, Úc, UAE và nhiều nước khác.

Từng bước một, yoga có những tổ chức chính thức. Năm 2020, tại Festival Yoga toàn quốc ở Thanh Hóa, Báo Văn hóa giới thiệu ông Vũ Trọng Lợi là Chủ tịch Liên đoàn Yoga Việt Nam. Festival quy tụ gần 2.000 hội viên và vận động viên đến từ 49 câu lạc bộ. Nhiều tỉnh cũng lập liên đoàn riêng; chẳng hạn, Điều lệ Liên đoàn Yoga tỉnh Lâm Đồng được phê duyệt vào tháng 6/2018. Ở TP.HCM, liên đoàn dưỡng sinh và yoga của thành phố cùng Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tổ chức ngày hội yoga mỗi năm.

Ngày Quốc tế Yoga tại Việt Nam

Liên Hợp Quốc chọn ngày 21/6 hằng năm làm Ngày Quốc tế Yoga, và Việt Nam đã đều đặn góp mặt ngay từ lần đầu tiên vào năm 2015. Hình ảnh quen thuộc nhất là những buổi đồng diễn, tức là thật đông người cùng trải thảm tập chung ngoài trời, do Đại sứ quán Ấn Độ phối hợp với địa phương tổ chức.

Nhóm người mặc áo thun trắng tập tư thế chiến binh trên thảm yoga cạnh hồ bơi khách sạn.
Những chiếc áo trắng cùng vươn tay trong tư thế chiến binh, bên làn nước hồ bơi lấp lánh: buổi tập yoga ngoài trời trong chương trình Global Wellness Day Việt Nam 2019 tại khách sạn Pullman Vũng Tàu. Ảnh: Global Wellness Day Việt Nam, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
  • 2015 (lần đầu): khoảng 500 người ở Hà Nội và hơn 300 người ở TP.HCM. Hải Phòng, Phú Thọ, Thanh Hóa, Đà Nẵng và Cần Thơ cũng có hoạt động.
  • 2018: hàng nghìn người tham gia ở 11 tỉnh thành (theo VTV).
  • 2023: 35 địa phương tham gia. Sự kiện chính gần Hồ Hoàn Kiếm dự kiến có hơn 10.000 người.
  • 2024: khoảng 40 tỉnh thành cùng tham gia.
  • 2025: gần 1.600 người cùng tập trên phố đi bộ Nguyễn Huệ vào ngày 21/6, và hơn 1.000 người ở công viên Yên Sở, Hà Nội.
  • 2026 (lần thứ 12): hơn 1.000 người ở Cần Thơ, hơn 500 người ở Thái Nguyên, và một buổi đồng diễn ở công viên APEC, Đà Nẵng.

Một số bài báo đưa ra con số toàn quốc lớn hơn. Nhưng vì chưa mở được trang gốc để kiểm tra, chúng tôi xin tạm gác những con số đó lại.

Nhóm người tập tư thế yoga trên thảm trong công viên đầy nắng
Một lớp yoga buổi sáng giữa công viên chan hòa nắng. Ảnh: Vuemobi Media, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Pilates đến, rồi bùng nổ sau Covid

Không ai ghi lại chiếc máy reformer đầu tiên (một loại giường tập có lò xo và bàn trượt, dùng riêng cho Pilates) về Việt Nam vào lúc nào. Một huấn luyện viên ở Sài Gòn kể với Việt Nam News rằng thuở ban đầu, Pilates chủ yếu là thú tập của người nước ngoài sống ở Quận 2.

Người phụ nữ mặc đồ đen tập động tác kéo giãn đứng trên máy Pilates reformer trong phòng tập sáng với rèm trắng.
Ánh sáng dịu dàng lọt qua rèm trắng, chiếc máy reformer khẽ chuyển động: bàn trượt, lò xo và dây kéo tạo lực cản cho từng động tác. Ảnh: Payam.nazeri96, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Rồi mọi thứ đổi khác sau những tháng giãn cách vì Covid. Tháng 2/2022, Việt Nam News gọi Pilates là “xu hướng tập luyện mới ở TP.HCM”. Một huấn luyện viên cho biết doanh số của họ tăng 25% so với trước khi phong tỏa, và người tập đông nhất ở độ tuổi 25–45. Tháng 10/2022, VnExpress viết rằng số phòng tập Pilates ở Hà Nội tăng rõ rệt sau Covid, một phần nhờ sức lan tỏa của người nổi tiếng Hàn Quốc. Đến giữa năm 2024, Kenh14 cho biết Pilates đã lan từ giới trẻ sang cả dân văn phòng.

Nhiều studio quen thuộc ra đời trong giai đoạn sôi nổi này. Line Pilates (Sài Gòn) cho biết họ thành lập năm 2019. Năm 2025, FourT Pilates kỷ niệm 6 năm và MBS Pilates kỷ niệm 5 năm. Tháng 9/2025, MBS tổ chức Pilates Fest ở TP.HCM và Hà Nội. Tháng 1/2024, một nhóm giáo viên quốc tế có tiếng theo trường phái Classical Pilates (Pilates cổ điển, giữ sát cách dạy gốc của người sáng lập) sang Việt Nam dạy một workshop kéo dài 3 ngày.

Người phụ nữ đứng trên máy reformer, tay cầm tạ nhẹ
Đứng vững trên máy reformer, tay cầm tạ nhẹ, trong một phòng Pilates sáng sủa, thoáng đãng. Ảnh: Maddi Bazzocco, Wikimedia Commons, CC0.

Hiện chưa có thống kê chính thức về số studio có máy reformer. Nơi thấy rõ nhất Pilates đã lớn đến đâu lại là mạng xã hội. Tháng 10/2026, nhóm Facebook “NGHIỆN PILATES – Cộng Đồng Pilates Việt Nam” có khoảng 72.000 thành viên, còn nhóm “Hội review Pilates có tâm” có khoảng 35.000 thành viên.

Pilates Day Vietnam và Ngày Pilates Thế giới

Ngày Pilates Thế giới (World Pilates Day) do Pilates Method Alliance, một hiệp hội nghề nghiệp của giáo viên Pilates, khởi xướng. Các nguồn chưa thống nhất lần đầu tiên là năm 2003 hay 2004. Ngày này rơi vào thứ Bảy đầu tiên của tháng 5 mỗi năm.

Giờ đây, Việt Nam đã có ngày hội của riêng mình. Pilates Day Vietnam 2025 diễn ra vào Chủ nhật 7/12/2025 tại Chill Corner, 34 Đường 11, Quận 2, TP.HCM. Sự kiện do Nutrifort Academy tổ chức cùng Nicole Hankins. Điểm nhấn là lớp học khách mời của biên đạo John Huy Trần, nơi Pilates hòa cùng nhịp trống rộn rã.

Người sáng lập Ōmni đã đến Pilates Day Vietnam 2025 với tư cách một người tham gia. Điều đọng lại không phải một lớp học cụ thể nào, mà là một tín hiệu rõ ràng: ở Việt Nam, Pilates và việc vận động để khỏe hơn đang được nhiều người cùng nhau vun đắp thành một cộng đồng, từ ban tổ chức, các studio, giáo viên cho đến các thương hiệu.

Sau đó, ban tổ chức khởi động một dự án cộng đồng tên là Pilates Day Vietnam Calendar 2027. Dự án chọn ra 12 người, mỗi người mang một câu chuyện Pilates của riêng mình. Hạn gửi bài là cuối tháng 9/2026. Top 12 được công bố ngày 10/10/2026 và được tặng vé dự Pilates Day Vietnam 2026. Lúc chúng tôi viết bài này, ngày tổ chức sự kiện năm 2026 vẫn chưa được công bố.

Các mốc chính

Thời gianSự kiện
2007California Fitness & Yoga có mặt tại Việt Nam
2015Tuổi Trẻ đưa tin hơn 100 huấn luyện viên yoga người Việt chuẩn bị ra nước ngoài làm việc
21/6/2015Ngày Quốc tế Yoga lần đầu tại Việt Nam (Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh)
18/6/2018Lâm Đồng phê duyệt Điều lệ Liên đoàn Yoga tỉnh
28/6/2020Festival Yoga toàn quốc ở Thanh Hóa: gần 2.000 hội viên từ 49 câu lạc bộ
20/2/2022Việt Nam News gọi Pilates là xu hướng tập luyện mới ở TP.HCM
31/10/2022VnExpress ghi nhận số phòng tập Pilates tăng mạnh sau Covid
2023Ngày Quốc tế Yoga được tổ chức ở 35 địa phương
21/6/2025Gần 1.600 người cùng tập yoga trên phố đi bộ Nguyễn Huệ
7/9/2025MBS Pilates Fest tại TP.HCM (sự kiện của một thương hiệu)
7/12/2025Pilates Day Vietnam lần đầu tiên, tại Chill Corner, Quận 2
14/9/2026Hội nghị đào tạo nâng cao cho giáo viên của Power Pilates tại TP.HCM
10/10/2026Công bố Top 12 của Pilates Day Vietnam Calendar 2027

Bức tranh lớn: thị trường chăm sóc sức khỏe ở Việt Nam

Yoga và Pilates là một phần của ngành wellness (chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, như tập luyện, spa, ăn uống lành mạnh), một ngành đang lớn nhanh ở Việt Nam. Theo Global Wellness Institute (GWI), quy mô ngành này ở Việt Nam đạt 17,42 tỷ USD năm 2019 và 19,60 tỷ USD năm 2022, đứng thứ 35 trong 145 nước. Con số này tương đương khoảng 200 USD cho mỗi người dân, hay 4,82% GDP.

Báo cáo năm 2025 của GWI (dùng số liệu năm 2024) cho biết ngành chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới đạt 6.800 tỷ USD. Ngành spa của Việt Nam thu về 1,74 tỷ USD năm 2024, đứng thứ 20 thế giới, tăng 25% chỉ sau một năm. Mảng bất động sản gắn với chăm sóc sức khỏe của Việt Nam đạt 2,13 tỷ USD, lần đầu lọt vào top 20. GWI cũng ghi nhận rằng sau đại dịch, trên toàn thế giới số người quan tâm đến yoga tăng vọt và Pilates bùng nổ. Báo cáo còn nêu tên Việt Nam trong nhóm các nước đang nổi lên những môn thể thao mới, tập một mình hoặc tập theo cộng đồng.

Ở Việt Nam có những hệ đào tạo giáo viên nào?

Với Pilates, một người thầy được đào tạo bài bản quan trọng hơn nhiều so với thương hiệu của chiếc máy tập. Dưới đây là những gì chúng tôi xác nhận được vào tháng 10/2026:

  • Power Pilates (Classical): mở khóa học cùng các studio đối tác ở TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Năm 2025 có cả khóa dạy tập trên reformer bằng tiếng Việt.
  • BASI: có chương trình đào tạo giáo viên đầy đủ thông qua Line Pilates, với các khóa ở cả Hà Nội và Đà Nẵng.
  • Merrithew / STOTT PILATES: có một Lead Instructor Trainer (người đào tạo giáo viên cấp cao) của Merrithew sống ở TP.HCM, và một nhà phân phối thiết bị trong nước. Chúng tôi chưa xác nhận được có trung tâm đào tạo chính thức hay không.
  • Art of Control (Mỹ): có đại diện tại Việt Nam.
  • Balanced Body và Polestar: trong danh sách của họ, chưa thấy trung tâm đào tạo nào ở Việt Nam.

Chọn studio thế nào?

  • Hỏi về chứng chỉ. Giáo viên học theo hệ nào? Đó là khóa đào tạo đầy đủ hay chỉ là một workshop cuối tuần?
  • Xem lớp có bao nhiêu người. Tập reformer an toàn hơn khi giáo viên để mắt được tới từng người. Có studio ở Sài Gòn chỉ nhận tối đa 4 người một lớp; lớp nhóm khoảng 8 người là phổ biến.
  • Kể cho giáo viên về sức khỏe của bạn. Một giáo viên tốt sẽ hỏi han kỹ càng về chấn thương, việc mang thai hay vấn đề cột sống trước buổi tập đầu tiên.
  • Tập thử trước. Hãy đặt một buổi tập thử, cảm nhận không gian và người dạy, rồi mới mua gói dài.
  • So sánh giá cho kỹ. Năm 2022, Việt Nam News ghi nhận học phí Pilates ở TP.HCM từ 300.000 đến 1.300.000đ một buổi. VnExpress cho biết lớp nhóm có giá trên 400.000đ, còn học 1 kèm 1 có thể hơn 1 triệu đồng. Một bảng giá năm 2025 do chính một studio ở Thảo Điền viết (nên không phải nguồn độc lập) ước tính giá ở TP.HCM khoảng 200.000–400.000đ cho lớp tập trên thảm (mat), 300.000–550.000đ cho lớp reformer và 0,9–1,5 triệu đồng cho buổi 1 kèm 1; mua theo gói thì rẻ hơn 10–30%. Có studio quảng cáo gói theo tháng khoảng 2,1 triệu đồng. Giá thay đổi thường xuyên, nên bạn hãy hỏi trực tiếp từng nơi.
Giáo viên và học viên ngồi xếp bằng trên thảm trong căn phòng yên tĩnh có cửa sổ cao và rèm xanh.
Một lớp yoga nhóm nhỏ ngồi xếp bằng lặng lẽ trong căn phòng sáng sủa, có gạch tập và thảm (Landstuhl, Đức, năm 2024). Ảnh: Travis Jones, Wikimedia Commons, Public domain.

Bằng chứng nói gì?

Yoga có giúp giảm căng thẳng không? Yoga đan xen hơi thở chậm rãi, chuyển động nhẹ nhàng và sự chú tâm. Nhiều người thấy cách tập này dễ chịu. Tuy vậy, các nghiên cứu rất khác nhau về trường phái yoga, thời gian tập và chất lượng, và chúng tôi chưa tổng hợp kỹ cho bài này.

Hai người phụ nữ giữ tư thế plank nghiêng trên thảm trong phòng tập
Hai cơ thể giữ thăng bằng vững vàng trong tư thế plank nghiêng, một bài tập cơ lõi kinh điển của Pilates. Ảnh: Helisusa, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Thang bằng chứng Ōmni: Có triển vọng. Một phân tích gộp (tức là gom kết quả của nhiều nghiên cứu lại để xem xu hướng chung) năm 2017, gồm 42 thử nghiệm ngẫu nhiên (người tham gia được chia nhóm ngẫu nhiên để so sánh cho công bằng) (Pascoe và cộng sự), cho thấy người tập các tư thế yoga có cortisol (hormone liên quan đến căng thẳng), nhịp tim lúc nghỉ và huyết áp thấp hơn so với nhóm đối chứng (nhóm để so sánh, ở đây vẫn có vận động). Dù vậy, các chương trình tập trong những nghiên cứu này khác nhau khá nhiều.

Pilates có giúp người bị đau lưng không? Nhiều nhà vật lý trị liệu dùng Pilates, và Pilates đã được nghiên cứu khá nhiều cho chứng đau lưng dưới thông thường. Chúng tôi chưa xem kỹ từng nghiên cứu, nên giữ đánh giá thận trọng. Nếu cơn đau nhói, mới xuất hiện hoặc lan xuống chân, hãy đi khám bác sĩ trước.

Thang bằng chứng Ōmni: Có triển vọng. Một bài tổng quan của Cochrane (tổ chức chuyên tổng hợp nghiên cứu y khoa một cách chặt chẽ) (Yamato và cộng sự, 2015) tìm thấy bằng chứng chất lượng từ thấp đến trung bình rằng Pilates giúp giảm đau và giúp người bệnh vận động dễ hơn, so với việc gần như không làm gì. Nhưng vẫn chưa rõ Pilates có tốt hơn các kiểu tập luyện khác hay không.

Lưu ý an toàn

  • Nếu bạn đang mang thai, mới phẫu thuật, hoặc có bệnh về cột sống, xương khớp hay tim mạch, hãy hỏi bác sĩ trước. Sau đó chọn giáo viên đã có kinh nghiệm với trường hợp như bạn.
  • Lò xo và bàn trượt của máy reformer có thể gây chấn thương nếu chỉnh sai. Buổi đầu nên có giáo viên đứng kèm sát bên.
  • Sài Gòn nóng. Hãy uống đủ nước, và cẩn thận với các lớp tập trong phòng nóng nếu bạn dễ bị chóng mặt.
  • Thấy đau là lúc nên dừng lại, không phải lúc cố thêm.

Động và tĩnh: yoga, Pilates và thiền nổi bổ sung cho nhau

Yoga và Pilates dẫn bạn đi qua chuyển động: bạn học cách thở, cách điều khiển cơ thể và nhận ra chỗ nào đang căng cứng. Thiền nổi thì đi theo hướng ngược lại. Khi nổi bồng bềnh trong làn nước muối ấm áp, gần như không còn ánh sáng hay âm thanh, cơ thể và đầu óc gần như chẳng phải làm gì cả.

Một người nằm nổi trong bể ánh xanh tại Ōmni Space
Bồng bềnh trong làn nước ánh xanh dịu tại Ōmni Space.

Nhiều người thấy hai trạng thái này nâng đỡ cho nhau. Vận động trước giúp bạn dễ thả lỏng hơn khi nằm yên. Ngược lại, một buổi nổi yên ả cho cơ thể được nghỉ ngơi trọn vẹn sau một tuần tập nặng. Ở Ōmni, chúng tôi hay gặp những khách quen tập Pilates hoặc yoga đặt lịch nổi ngay sau buổi tập. Nếu muốn thử, bạn có thể đọc chuẩn bị cho lần đầu hoặc xem dịch vụ. Nếu muốn tìm thêm cách giúp hệ thần kinh dịu lại, bạn có thể xem bài so sánh máy thiền và bài sauna hồng ngoại, Phần Lan và xông lá.

Thử ở đâu tại Sài Gòn

Đây là những nơi chúng tôi tìm thấy qua các nguồn công khai. Chúng tôi chưa thử hết, và đây không phải bảng xếp hạng.

Tượng Phật đá nhỏ và cây khô trong phòng chờ tông cam
Một góc lặng lẽ trong phòng chờ ấm áp sắc cam của Ōmni.
  • Yoga: hệ thống California Fitness & Yoga và Yoga Plus. Các buổi đồng diễn miễn phí trong Ngày Quốc tế Yoga mỗi tháng 6 cũng là một cách bắt đầu thật nhẹ nhàng.
  • Pilates ở Thảo Điền: Olaben, Line Pilates, FourT Pilates.
  • Pilates ở các quận khác: Line Pilates (Phú Mỹ Hưng, Nguyễn Huệ), Pilatesaigon (Quận 1), Kira Pilates (Quận 7), cùng MBS Pilates, CHI Pilates, SCC Pilates Vietnam và Pilates Station Vietnam.
  • Cộng đồng: Pilates Day Vietnam, và các nhóm Facebook lớn nói ở trên, nơi bạn có thể đọc review thật từ người tập.

Bạn định dành trọn một ngày thong thả ở khu này? Xem thêm bài Thảo Điền có gì chơi.

Câu hỏi thường gặp

Yoga vào Việt Nam từ khi nào?

Theo các nguồn trong nước, người Việt đã tập yoga từ thập niên 1960, lặng lẽ theo từng nhóm nhỏ tự phát. Yoga dần trở nên phổ biến nhờ các phòng gym sau năm 2000 và nhờ Ngày Quốc tế Yoga từ năm 2015.

Vì sao Pilates đang được ưa chuộng ở Việt Nam?

Báo chí năm 2022 cho rằng làn sóng này đến từ ba lý do: thời gian sau giãn cách Covid, mong muốn có một cơ thể khỏe hơn qua những bài tập nhẹ nhàng, và sức lan tỏa của người nổi tiếng Hàn Quốc. Các lớp tập trên máy reformer ở Sài Gòn và Hà Nội tăng nhanh nhất.

Pilates Day Vietnam là gì?

Đây là ngày hội cộng đồng do Nutrifort Academy tổ chức cùng Nicole Hankins. Lần đầu tiên diễn ra ngày 7/12/2025 tại Chill Corner, Quận 2, TP.HCM. Sự kiện năm 2026 đang được chuẩn bị.

Ngày Pilates Thế giới là ngày nào?

Là thứ Bảy đầu tiên của tháng 5 mỗi năm. Ngày này do Pilates Method Alliance khởi xướng từ đầu những năm 2000.

Một buổi Pilates ở Sài Gòn giá bao nhiêu?

Theo các con số công khai, giá dao động từ khoảng 200.000đ cho lớp tập trên thảm đến hơn 1 triệu đồng cho buổi học 1 kèm 1. Giá chênh lệch nhiều, nên bạn hãy hỏi từng studio.

Có nên kết hợp Pilates, yoga với thiền nổi không?

Nên. Nhiều người đi nổi sau buổi tập hoặc vào ngày nghỉ. Vận động và tĩnh lặng là hai nhịp bổ sung cho nhau trong việc chăm sóc hệ thần kinh.

Nguồn tham khảo

  1. Pascoe MC, Thompson DR, Ski CF. Yoga, mindfulness-based stress reduction and stress-related physiological measures: a meta-analysis. Psychoneuroendocrinology, 2017
  2. Yamato TP et al. Pilates for low back pain. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015
  3. Yoga Is My Life – Bạn đã biết gì về Liên đoàn yoga Việt Nam?
  4. Trường CBQL VHTTDL – Yoga và tăng cường sức khỏe
  5. Tuổi Trẻ News (2015) – Young woman ‘exports’ Vietnamese yoga coaches
  6. California Fitness cam kết đầu tư 25 triệu USD (thông cáo báo chí, 25/5/2023)
  7. Báo Văn hóa – Festival Yoga toàn quốc năm 2020
  8. Quyết định 1179/QĐ-UBND (2018) phê duyệt Điều lệ Liên đoàn Yoga tỉnh Lâm Đồng
  9. VietNamNet (22/6/2015) – Vietnam celebrates first International Day of Yoga
  10. VTV (2018) – Popularity of yoga in Vietnam on the rise
  11. Việt Nam News (7/6/2023) – Ngày Quốc tế Yoga tại hơn 35 địa phương
  12. Báo Văn hóa – Tổ chức Ngày Quốc tế Yoga năm 2024
  13. Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP.HCM – Ngày Quốc tế Yoga lần thứ 11 (2025)
  14. Việt Nam News – Hơn 1.000 người Hà Nội hưởng ứng IDY 2025
  15. VOV – Đồng diễn Yoga quốc tế Đà Nẵng 2026
  16. Doanh nghiệp Hội nhập – Cần Thơ tổ chức Ngày Quốc tế Yoga lần thứ 12
  17. Tiền Phong – Thái Nguyên hơn 500 người đồng diễn Yoga
  18. Việt Nam News (20/2/2022) – Pilates a new fitness trend in HCM City
  19. VnExpress (31/10/2022) – Chi tiền triệu cho một buổi tập pilates
  20. Kenh14 (29/7/2024) – Pilates xu hướng tập luyện bền vững
  21. Kenh14 (9/1/2024) – Các giáo viên Pilates “đỉnh chóp” thế giới tới Việt Nam
  22. Thanh Niên (19/9/2025) – MBS Pilates Fest 2025 (nội dung thương hiệu cung cấp)
  23. FourT Pilates – Sự kiện
  24. Line Pilates Vietnam
  25. Pilates Day Vietnam – Fanpage Facebook
  26. Peak Pilates – Pilates Day
  27. National Today – International Pilates Day
  28. Power Pilates – Continuing Education Conference, TP.HCM 2026
  29. Merrithew – Hồ sơ Instructor Trainer (TP.HCM)
  30. Balanced Body – Pilates education
  31. Polestar Pilates – Locations
  32. Olaben blog (11/10/2025) – How much does Pilates cost?
  33. Expat.com – Kira Pilates
  34. Global Wellness Institute – Country Rankings (số liệu 2019–2022, 01/2024)
  35. Global Wellness Institute – Global Wellness Economy Monitor 2025

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *